Hodowla roślin w fitotronach – co musisz wiedzieć?
Fitotron to dziś jeden z podstawowych elementów wyposażenia laboratoriów zajmujących się fizjologią roślin, genetyką, hodowlą odmian czy badaniami nad zmianami klimatu. Komory te pozwalają odtworzyć warunki, których nie da się w pełni kontrolować w szklarni ani na poletku doświadczalnym – stałą temperaturę, precyzyjnie zaprogramowane cykle świetlne, wilgotność powietrza czy stężenie CO2.
Rosnące znaczenie badań nad odpornością roślin na stresy abiotyczne (suszę, wysoką i niską temperaturę, zasolenie) i nad fenotypowaniem odmian, a jednocześnie coraz szersza dostępność kompaktowych komór z oświetleniem LED sprawiają, że hodowla roślin w fitotronach przestaje być domeną wyłącznie dużych instytutów, a staje się standardem także w mniejszych jednostkach badawczych i firmach biotechnologicznych.
Jak zbudowany jest fitotron i jak działa?
Zasada działania fitotronu jest prosta w opisie, choć technicznie dość złożona w realizacji: komora tworzy zamkniętą, izolowaną przestrzeń, w której zestaw współpracujących ze sobą układów odtwarza zadane warunki środowiskowe niezależnie od tych panujących w otoczeniu. Konstrukcja opiera się na kilku zasadniczych komponentach:
- izolowana obudowa – ogranicza wymianę ciepła z otoczeniem,
- wnętrze z materiałów odpornych na korozję i wilgoć – najczęściej ze stali nierdzewnej lub ocynkowanej, w niektórych modelach dodatkowo powlekanej na biało, co poprawia jednorodność oświetlenia,
- system cyrkulacji powietrza – zazwyczaj wentylatory wymuszają przepływ powietrza w określonym kierunku, np. od dołu ku górze lub od tylnej ściany ku przodowi komory,
- system kontroli temperatury – układy grzewczy i chłodzący odpowiadają za osiągnięcie i utrzymanie temperatury zadanej przez użytkownika,
- system oświetlenia – oprawy lub moduły świetlne montowane np. nad półkami, na ścianach albo po wewnętrznej stronie drzwi; w starszych urządzeniach źródłem światła były świetlówki, tradycyjne żarówki oraz lampy metalohalogenkowe i sodowe, obecnie powszechnie wykorzystuje się wydajne i energooszczędne diody LED,
- system kontroli wilgotności – utrzymuje zadaną wilgotność powietrza w przestrzeni hodowlanej; w prostszych modelach wilgotność nie jest mierzona ani regulowana, a niektóre urządzenia umożliwiają wyłącznie jej podnoszenie, bez aktywnego osuszania,
- cyfrowy sterownik z zespołem czujników i panelem sterowania – zawiaduje pracą urządzenia: na podstawie odczytów z czujników koryguje działanie poszczególnych układów, umożliwia odczyt parametrów środowiskowych i zapewnia dostęp do wszystkich funkcji przeznaczonych dla użytkownika.
Rodzaje fitotronów
Komory do hodowli roślin dzielą się na dwie główne grupy, które różnią się sposobem dostępu do wnętrza oraz wymaganiami instalacyjnymi i eksploatacyjnymi.
Komory wolnostojące (reach-in)
To urządzenia, do których operator sięga z zewnątrz, nie wchodząc do środka. Obejmują zarówno niewielkie konstrukcje o pojemności do około 300 litrów (np. komory PHCbi serii MLR), porównywalne gabarytami z laboratoryjną chłodziarką, jak i duże szafy o pojemności przekraczającej 1500 litrów, często wielopoziomowe i z dwuskrzydłowymi drzwiami (np. Conviron GEN2000). Największą ich zaletą jest elastyczność wdrożenia: komora jest dostarczana jako gotowe urządzenie i wymaga przede wszystkim miejsca, zasilania, odpowiedniej wentylacji pomieszczenia, a przy regulacji wilgotności także dostępu do wody i odprowadzenia skroplin. Można ją ustawić w istniejącym laboratorium, przenieść do innego pomieszczenia, a w razie potrzeby dokupić kolejną jednostkę i prowadzić w niej niezależny eksperyment w zupełnie innych warunkach.
Pokoje klimatyczne (walk-in)
Pokój klimatyczny to nie tyle gotowe urządzenie, ile przedsięwzięcie budowlano-instalacyjne. Wznosi się go na miejscu z paneli izolacyjnych i wyposaża we własny układ klimatyzacji, oświetlenie zintegrowane z konstrukcją oraz sterowanie obsługujące całe pomieszczenie. Pokoje klimatyczne zapewniają powierzchnię uprawną nieosiągalną dla komór wolnostojących i pozwalają pracować wewnątrz, bezpośrednio przy roślinach – kosztem znacznie większej złożoności. Na etapie projektu należy uwzględnić wysokość pomieszczenia i nośność podłogi, drogi transportu materiałów, przygotowanie posadzki, odprowadzenie ciepła i skroplin, moc przyłącza, wentylację, dostęp dla serwisu, a często również uzgodnienia z działem technicznym budynku. Rosną też czas realizacji i koszty – zarówno inwestycyjne, jak i eksploatacyjne.
Jakie rośliny hoduje się w fitotronach?
Zakres zastosowań komór wzrostowych jest bardzo szeroki. Fitotrony do hodowli roślin wykorzystuje się zarówno do prac nad modelowymi gatunkami laboratoryjnymi, jak i do testowania odmian użytkowych czy roślin o dużych wymaganiach świetlnych.
Wśród najczęstszych zastosowań wymienić można uprawę roślin niskich i wysokich – od Arabidopsis thaliana, będącej podstawowym organizmem modelowym w genetyce roślin, po zboża i inne uprawy wymagające dużej wysokości komory oraz silnego oświetlenia do pełnego rozwoju łanu. Przy tego typu badaniach sprawdzają się komory jednopoziomowe z przestrzenią wzrostu o wysokości ponad 115 cm.
Osobną grupę zastosowań stanowią testy kiełkowania i żywotności nasion. Komory germinacyjne, takie jak Conviron GEN1000 GE, projektowane są specjalnie pod kątem oceny zdolności kiełkowania, siły i tempa wzrostu siewek różnych partii nasion. Cechy konstrukcji, np. jednorodność oświetlenia w całej przestrzeni komory czy pozioma cyrkulacja powietrza, przekładają się tu bezpośrednio na wiarygodność wyników.
Fitotrony wykorzystywane są także w roślinnych kulturach tkankowych (mikropropagacja, rozwój in vitro), badaniach entomologicznych (gdzie istotna jest odporność układu chłodniczego na korozję powodowaną przez odchody owadów), a nawet w hodowli glonów i fitoplanktonu (wymagającej stabilnych, umiarkowanych warunków świetlnych i temperaturowych w środowisku wodnym).
Kluczowe parametry środowiskowe w komorze wzrostowej
Zakresy nastaw, jakie oferują poszczególne modele, pokazują, jak szerokie mogą być wymagania różnych protokołów badawczych:
- temperatura – od 4°C do nawet 50°C w komorach Conviron GEN1000 i GEN2000, z opcją pracy niskotemperaturowej sięgającą -5°C,
- wilgotność względna (RH) – w modelach z nawilżaczem ultradźwiękowym można szybko podnieść wilgotność nawet do 90–95%,
- natężenie światła – od kilkuset do ponad 2000 µmol/m²/s; górna wartość jest zbliżona do natężenia pełnego słońca w letnie południe,
- stężenie CO2 – jego regulacja to zazwyczaj funkcja opcjonalna, dostępna w wybranych modelach i istotna przy badaniach nad wpływem zmian klimatycznych na rośliny.
Należy pamiętać, że o jakości eksperymentu decyduje nie sama możliwość regulacji parametrów, ale precyzja i powtarzalność, z jaką komora je utrzymuje. Przykładowo komory PHCbi serii MLR zapewniają stabilność temperatury ±0,3°C, a jednorodność temperatury w komorze wynosi ±1°C przy wyłączonym oświetleniu i ±2,5°C przy włączonym. Parametry te należy weryfikować przy porównywaniu ofert, ponieważ nawet niewielkie różnice między modelami mogą wpływać na wiarygodność wyników.
W przypadku bardziej złożonych zastosowań, które wymagają nadzoru nad większą liczbą parametrów, sprawdzi się urządzenie z odpowiednio zaawansowanym sterownikiem. Dobrym przykładem jest autorski kontroler CMP7000 stosowany w komorach Conviron, w którym można utworzyć do 16 wieloetapowych programów (cykli 24-godzinnych) obejmujących do 18 parametrów – w tym temperaturę, wilgotność, natężenie światła, stężenie CO2 czy dodatkowe urządzenia podłączone do kanałów AUX. Parametry mogą zmieniać się skokowo lub z zadanym tempem (tzw. rampą), a pojedyncze programy można łączyć w sekwencje (harmonogramy) – to rozwiązanie przydatne przy symulacji pełnego sezonu wegetacyjnego w jednej komorze.
Hodowla roślin w komorach – na co zwrócić uwagę?
Decyzja o wyborze konkretnego urządzenia rzadko sprowadza się wyłącznie do porównania zakresów temperatur. Hodowla roślin w komorach wymaga uwzględnienia kilku czynników, które w dłuższej perspektywie decydują o komforcie pracy i jakości uzyskiwanych danych.
Jednorodność warunków w całej objętości komory
Nawet najlepszy układ kontroli temperatury nie zapewni stabilnych warunków, jeśli powietrze nie będzie równomiernie rozprowadzane. Dlatego producenci oferują konfiguracje przepływu powietrza dopasowane do zastosowania. Przy hodowli roślin wysokich powietrze kierowane jest od dołu ku górze, co ogranicza powstawanie mikroklimatów wokół gęstego listowia. W komorach wielopoziomowych, np. w zestawach do kultur tkankowych, powietrze może być doprowadzane osobno do każdej półki i przepływać przez nią. Dzięki temu na wszystkich poziomach panują zbliżone warunki, a ryzyko kondensacji na szalkach i ściankach naczyń jest mniejsze. Stosuje się też przepływ poziomy – od tylnej ściany ku przodowi komory – w którym powietrze omiata każdą półkę bezpośrednio, bez przechodzenia przez niższe poziomy. Sprawdza się on przy gęsto rozmieszczonych, niskich półkach, np. w komorach germinacyjnych.
Zakres temperatury zależy od oświetlenia
Lampy są źródłem ciepła, dlatego producenci zwykle podają inne wartości dla pracy ze światłem włączonym i wyłączonym. Najniższą temperaturę komora osiąga przy zgaszonych lampach, a górna granica dotyczy przeważnie pracy z pełnym oświetleniem. Przy porównywaniu modeli należy więc zestawiać wartości zmierzone w tych samych warunkach.
Pomiar natężenia światła
Deklarowane natężenie światła podaje się zazwyczaj jako PPFD (ang. photosynthetic photon flux density), czyli gęstość strumienia fotonów promieniowania fotosyntetycznie czynnego, wyrażaną w µmol/m²/s. Wartość ta jest mierzona w konkretnej, zdefiniowanej odległości od źródła światła. Na poziomie, na którym faktycznie rosną rośliny, natężenie może się istotnie różnić – maleje wraz z odległością od lamp i zwykle jest niższe przy ścianach komory. W najbardziej wymagających zastosowaniach zalecany jest fitotron wyposażony w przestawne czujniki natężenia światła, które na bieżąco przekazują dane do sterownika i pozwalają regulować ten parametr w tzw. pętli zamkniętej (ang. closed loop), zgodnie z rzeczywiście zmierzonymi wartościami.
Zależność między temperaturą a wilgotnością
Wilgotność względna to stosunek ilości pary wodnej w powietrzu do maksymalnej ilości, jaką powietrze może pomieścić w danej temperaturze – a ta rośnie wraz z temperaturą. Ta sama ilość pary wodnej oznacza więc wysoką wilgotność względną w chłodnej komorze i niską w ciepłej. W praktyce każda komora charakteryzuje się określonym obszarem pracy, czyli zakres kombinacji temperatury i wilgotności możliwych do jednoczesnego utrzymania. Wysoką wilgotność w niskiej temperaturze trudno uzyskać, ponieważ para wodna wykrapla się na zimnym parowniku układu chłodniczego, który w ten sposób stale osusza powietrze. Z kolei niska wilgotność w wysokiej temperaturze wymaga bardzo wydajnego osuszania. Przy doborze komory należy zweryfikować, czy dany model pozwala osiągnąć kombinacje temperatury i wilgotności wymagane w planowanym eksperymencie.
Wymagania instalacyjne
Już na etapie planowania zakupu należy ustalić, jakich warunków komora wymaga w miejscu instalacji. Urządzenie oddaje do pomieszczenia ciepło z układu chłodniczego i oświetlenia, dlatego potrzebna jest odpowiednia wentylacja lub klimatyzacja oraz zachowanie odstępów od ścian zalecanych przez producenta. Należy też uwzględnić wymagania dotyczące zasilania, wymiary drogi transportu, a w modelach z regulacją wilgotności – dostęp do wody o jakości określonej przez producenta oraz sposób odprowadzania skroplin.
Rejestrowanie i udostępnianie danych pomiarowych
Do celów publikacyjnych i audytowych liczy się nie tylko bieżący odczyt z wyświetlacza, ale pełna historia procesu. Zaawansowane sterowniki rejestrują w regularnych odstępach zarówno wartości zadane, jak i rzeczywiste, dzięki czemu można wykazać, że warunki eksperymentu były utrzymywane zgodnie z założeniami. Porównując modele, dobrze jest sprawdzić częstotliwość próbkowania, zakres rejestrowanych parametrów, pojemność pamięci urządzenia oraz format eksportu – nie każdy system pozwala wyprowadzić historię w postaci nadającej się do dalszej obróbki. Zdalny dostęp przez sieć lokalną lub internet dodatkowo skraca czas przygotowania raportów i weryfikacji powtarzalności wyników.
Zużycie energii
Fitotrony często pracują bez przerwy przez wiele tygodni lub miesięcy, dlatego koszty energii należy uwzględnić już przy wyborze urządzenia. Za największą część zużycia odpowiadają zwykle oświetlenie oraz układ chłodniczy, który musi odprowadzać także ciepło wytwarzane przez lampy. Oświetlenie LED ogranicza ten problem, a część producentów oferuje dodatkowo wersje energooszczędne, np. z wydajniejszą sprężarką. Wiarygodne porównanie wymaga zestawienia danych o zużyciu energii zmierzonych w podobnych warunkach – przy tej samej temperaturze, natężeniu światła i fotoperiodzie.
Zdalne zarządzanie i praca z wieloma komorami
W laboratoriach dysponujących kilkoma lub kilkunastoma komorami coraz większego znaczenia nabiera możliwość zdalnego dostępu do parametrów pracy urządzeń. Rozwiązania takie jak ConvironDirect pozwalają na podgląd i edycję programów z dowolnego komputera podłączonego do sieci lokalnej lub internetu, a system Central Management umożliwia zarządzanie całą flotą komór z jednego stanowiska. Obejmuje to podgląd statusu wszystkich urządzeń na wspólnym panelu, powiadomienia alarmowe wysyłane e-mailem przez bezpieczne połączenie TLS oraz automatyczne tworzenie kopii zapasowych danych eksperymentalnych.
Zespołom prowadzącym wielomiesięczne eksperymenty sezonowe lub kilka projektów jednocześnie rozwiązania te pozwalają ograniczyć ryzyko utraty danych i szybciej reagować na sytuacje awaryjne, np. przerwę w zasilaniu czy przekroczenie dopuszczalnej temperatury.
Dostęp do komory bywa też ograniczany poziomami uprawnień – zwykle wyróżnia się poziom użytkownika, administratora i serwisu, każdy zabezpieczony osobnym hasłem. Dzięki temu osoby prowadzące codzienne obserwacje nie mogą przypadkowo zmienić parametrów zaprogramowanych przez kierownika projektu, co jest szczególnie istotne przy dłuższych eksperymentach prowadzonych przez kilka osób.
Fitotron jednopoziomowy czy wielopoziomowy?
Komory jednopoziomowe, takie jak podstawowa wersja GEN1000, sprawdzą się przy hodowli roślin wysokich, wymagających dużej przestrzeni pionowej i silnego oświetlenia – o natężeniu przekraczającym 2000 µmol/m²/s.
Wersje wielopoziomowe – w przypadku GEN1000 i GEN2000 z możliwością rozbudowy do pięciu poziomów – pozwalają maksymalnie wykorzystać powierzchnię podłogi laboratorium. Powierzchnia upraw w największej konfiguracji GEN2000 sięga 5,24 m², przy zachowaniu zalet wolnostojących komór typu reach-in. Wszystkie poziomy dzielą jednak wspólne warunki klimatyczne – temperaturę, wilgotność i stężenie CO2. Na kilku poziomach można więc równolegle prowadzić wiele serii w tych samych warunkach, ale nie niezależne eksperymenty wymagające odmiennego klimatu.
Jak dobrać odpowiednią komorę w zależności od zastosowania?
Przy testach kiełkowania czy pracach nad materiałem siewnym naturalnym wyborem będzie komora przeznaczona do tego zastosowania, np. GEN1000 GE, oferująca możliwość rozbudowy nawet do 15 półek i pojemność użytkową prawie 800 litrów.
Z kolei przy badaniach wymagających kompaktowej, ale w pełni programowalnej komory klimatycznej – np. w testach owadów czy krótszych protokołach fizjologicznych – dobrze sprawdzają się jednostki o mniejszej kubaturze, takie jak popularne komory serii MLR. Pozwalają one utworzyć do 10 programów po 12 kroków, w wybranych wersjach są wyposażone w układ nawilżania, a ich oświetlenie LED oferuje kilka wstępnie zdefiniowanych poziomów natężenia.
Dobór fitotronu do hodowli roślin warto skonsultować z dostawcą znającym specyfikę konkretnych protokołów badawczych – pozornie podobne modele mogą się różnić parametrami, które w danym eksperymencie okażą się kluczowe.
W ofercie SANLAB dostępne są komory renomowanych producentów, takich jak Conviron i PHCbi – zarówno kompaktowe komory klimatyczne, jak i wielopoziomowe fitotrony badawcze o dużej powierzchni uprawnej, a także pokoje klimatyczne typu walk-in. Najpopularniejsze modele, w tym komory do germinacji, hodowli wielopoziomowej i zastosowań specjalistycznych, znajdziesz w kategorii komory do hodowli roślin.
FAQ – najczęstsze pytania o fitotrony i hodowlę roślin w komorach
1. Czym różni się fitotron od zwykłej szklarni?
Szklarnia to konstrukcja, w której głównym źródłem światła i ciepła jest słońce. Zaawansowane szklarnie mogą wykorzystywać automatykę dogrzewania, wietrzenia, doświetlania czy cieniowania, ale pozwala ona jedynie korygować warunki naturalne – uprawy nie da się całkowicie od nich uniezależnić. Natężenie światła naturalnego, długość dnia i temperatura zmieniają się wraz z pogodą i porą roku, a w dużej szklarni mogą występować różnice między poszczególnymi strefami. Szklarnie służą głównie do produkcji ogrodniczej i badań w warunkach zbliżonych do naturalnych.
Fitotron to odizolowana, niezależnie sterowana komora, w której wszystkie warunki są wytwarzane sztucznie. Użytkownik określa natężenie oświetlenia i fotoperiod, a często również widmo światła. Temperatura, wilgotność i stężenie CO2 podlegają precyzyjnej regulacji. Całość można zaprogramować jako cykl, np. symulację suszy atmosferycznej, fali upałów lub przymrozków. Najważniejsze zalety to powtarzalność i jednorodność warunków – ten sam eksperyment można odtworzyć o każdej porze roku w tych samych, zaprogramowanych warunkach. Dlatego fitotrony wykorzystuje się w fizjologii, genetyce, testach odporności na stres i pracy z GMO. Ograniczeniem jest przede wszystkim znacznie mniejsza powierzchnia uprawy.
2. Jakie rośliny można hodować w fitotronie?
W fitotronie można hodować szerokie spektrum organizmów fotosyntetyzujących: modelowe rośliny laboratoryjne (np. Arabidopsis, tytoń, ryż), zboża i inne rośliny uprawne, warzywa, siewki drzew, nasiona w testach kiełkowania, kultury tkankowe in vitro, a także glony i fitoplankton w hodowlach wodnych. Ograniczeniem są głównie rozmiary i cykl życiowy rośliny. Dobór modelu komory zależy więc od gatunku i fazy rozwoju roślin, wymaganych parametrów klimatycznych oraz skali eksperymentu.
3. Jak programuje się komorę do hodowli roślin?
Program w kontrolerze fitotronu to najczęściej procedura wieloetapowa, która składa się z kolejnych kroków (segmentów). Dla każdego kroku definiuje się wartości poszczególnych parametrów (takich jak temperatura, wilgotność, natężenie oświetlenia czy stężenie CO2) oraz precyzyjnie zdefiniowany czas trwania. Przejścia między krokami mogą być skokowe (zmiana następuje tak szybko, jak to możliwe) albo płynne, z zadanym tempem zmian (tzw. rampy), co pozwala np. łagodnie symulować świt i zmierzch. Programy działają zazwyczaj w cyklach dobowych zgodnie z zegarem czasu rzeczywistego, a poszczególne kroki uruchamiają się o określonych godzinach. Cykle można powtarzać zadaną liczbę razy lub bez końca, a łącząc kilka programów – zbudować dłuższą sekwencję, np. symulację zmiany pór roku.
Liczba programów i kroków zależy od sterownika i odgrywa istotną rolę przy złożonych, wieloetapowych symulacjach sezonowych. Zaawansowane kontrolery, takie jak Conviron CMP7000, pozwalają utworzyć do 16 programów, z których każdy może obejmować do 48 kroków, a w każdym kroku sterować nawet kilkunastoma parametrami. W komorach klimatycznych PHCbi MLR zastosowano natomiast przydatną funkcję wyboru sposobu odmierzania czasu: użytkownik może zastosować tryb 24-godzinny, zgodny z zegarem czasu rzeczywistego, albo tryb niezależnego timera, w którym kolejne kroki programu uruchamiają się niezależnie od pory doby.
4. Czy można zdalnie kontrolować pracę fitotronu?
Tak, o ile komora dysponuje odpowiednim modułem komunikacyjnym. Nowoczesne fitotrony pozwalają na zdalny podgląd i edycję parametrów przez sieć lokalną lub internet, a przy większej liczbie urządzeń – na centralne zarządzanie całą flotą komór. Przykładowo fitotrony Conviron z serii Genesis są wyposażone w kontroler z interfejsem webowym dostępnym przez standardową przeglądarkę internetową. Po podłączeniu komory do sieci lokalnej można nią sterować i nadzorować hodowlę z dowolnego urządzenia (komputera, tabletu czy telefonu) bez instalowania dodatkowego oprogramowania.
5. Jak sprawdzić jednorodność warunków wewnątrz komory?
Pierwszym źródłem informacji jest karta katalogowa. Warto przy tym odróżnić dwa parametry, które często się myli: jednorodność opisuje różnice między punktami komory w tym samym momencie, a stabilność – wahania w jednym punkcie w czasie.
Wartości katalogowe mierzy się zwykle w pustej komorze, dlatego służą przede wszystkim do wstępnego porównania urządzeń i oceny ich możliwości. W rzeczywistej pracy rośliny wpływają na niemal każdy parametr: transpiracja podnosi wilgotność, fotosynteza obniża stężenie CO2, liście nagrzewają się od światła i zmieniają rozkład temperatury, a gęsty łan utrudnia przepływ powietrza i zacienia niższe partie. Warunki mogą więc odbiegać od danych katalogowych. Jeśli potrzebna jest dokładniejsza weryfikacja, należy wykonać pomiary w wielu punktach komory w konkretnym układzie eksperymentu.
6. Jaka jest różnica między komorą do germinacji a standardowym fitotronem wielopoziomowym?
Komory germinacyjne projektuje się z myślą o zapewnieniu identycznych warunków dla każdej próbki nasion. Nasiona kiełkują na szalkach Petriego lub płaskich tackach i zajmują niewiele miejsca w pionie, dlatego komora mieści znacznie więcej gęsto rozmieszczonych półek, co pozwala prowadzić równolegle testy dużej liczby próbek. Tak zwarta zabudowa wymaga przemyślanej cyrkulacji powietrza – odpowiednio dobrany wzorzec przepływu wyrównuje temperaturę i wilgotność w całej objętości komory oraz ogranicza powstawanie stref cieplejszych lub bardziej suchych. Oświetlenie montuje się często na ściankach bocznych, a nie nad każdą półką. Dzięki temu światło dociera równomiernie do wszystkich poziomów, a lampy nie zabierają miejsca między półkami i nie dogrzewają lokalnie próbek. W efekcie wyniki są powtarzalne niezależnie od tego, na której półce znalazła się próbka.
Standardowy fitotron wielopoziomowy mieści mniej półek, rozmieszczonych w większych odstępach, a oświetlenie montuje się w nim zwykle nad każdym poziomem. Dzięki temu zapewnia wyższe natężenie światła i miejsce na wzrost roślin przez dłuższą część cyklu rozwojowego.
7. Czy fitotron wymaga podłączenia do źródła wody?
Zależy to od wyposażenia komory. Woda jest potrzebna przede wszystkim w modelach z aktywną regulacją wilgotności. Może być doprowadzana stałym przyłączem z sieci wodociągowej albo uzupełniana ręcznie we wbudowanym zbiorniku. Rodzaj wody należy dobrać do technologii nawilżania zgodnie z dokumentacją producenta: systemy ultradźwiękowe najlepiej pracują na wodzie demineralizowanej, a generatory pary zasilane twardą wodą szybko pokrywają się kamieniem, co skraca ich trwałość. Należy również zaplanować odprowadzanie skroplin – w zależności od modelu komora jest podłączana do kanalizacji albo zbiera je w pojemniku, który należy regularnie opróżniać.
8. Gdzie kupić fitotron do laboratorium badawczego?
Sprzęt tej klasy warto kupować u dostawcy oferującego wsparcie techniczne, serwis i doradztwo w doborze modelu do konkretnego protokołu badawczego. Ofertę komór do hodowli roślin renomowanych marek, takich jak Conviron i PHCbi, znajdziesz w kategorii komory do hodowli roślin.
