Jak wybrać zamrażarkę niskotemperaturową do laboratorium?
Zamrażarki niskotemperaturowe służą przede wszystkim do długoterminowego przechowywania materiału biologicznego, który w wyższych temperaturach szybko traci swoje właściwości. Urządzenia te utrzymują temperaturę nawet do -86°C. W takich warunkach reakcje biochemiczne oraz procesy degradacji ulegają znacznemu spowolnieniu. Dzięki temu próbki umieszczone w komorze zamrażarki – np. tkanki, DNA, szczepy mikroorganizmów, a także wrażliwe produkty farmaceutyczne i szczepionki wymagające przechowywania w ultraniskiej temperaturze – mogą być magazynowane przez dłuższy czas przy zminimalizowanym ryzyku utraty jakości.
To jednocześnie jedno z tych urządzeń, na których awarię laboratorium nie może sobie pozwolić. Dłuższa przerwa w chłodzeniu może spowodować krytyczny wzrost temperatury i utratę cennych próbek, często gromadzonych przez lata pracy i niemożliwych do łatwego odtworzenia, jak np. unikalne repozytorium zbudowane w trakcie długotrwałego badania klinicznego. Wybór zamrażarki niskotemperaturowej nie jest więc kwestią porównania cen w kilku ofertach, tylko decyzją inwestycyjną na 10–15 lat, która wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo przechowywanych zbiorów.
Poniżej zbieramy praktyczną wiedzę, na co zwrócić uwagę przy zakupie zamrażarki -86°C do laboratorium, począwszy od kluczowych parametrów technicznych, poprzez dopasowanie do konkretnego zastosowania, kończąc na kwestiach serwisowych, które w przypadku sprzętu chłodniczego są równie istotne jak sama specyfikacja.
Dlaczego wybór odpowiedniej zamrażarki niskotemperaturowej to coś więcej niż kwestia temperatury?
Większość dostępnych na rynku zamrażarek pracuje w zakresie od -40°C do -86°C, więc na pierwszy rzut oka różnice między poszczególnymi modelami mogą wydawać się kosmetyczne. W praktyce istnieje jednak wiele zagadnień i cech konstrukcyjnych wpływających nie tylko na codzienny komfort obsługi, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo i zachowanie urządzenia w trudnych warunkach.
Sposób odprowadzania ciepła, wydajność izolacji, budowa układu chłodzenia – wszystko to sprawia, że dwie zamrażarki o identycznej pojemności i tym samym zakresie temperatur mogą reagować zupełnie inaczej na awarię zasilania, częste otwieranie drzwi czy nagły wzrost temperatury otoczenia w upalny dzień lub wskutek awarii klimatyzacji. Dobrze zaprojektowane urządzenie ogranicza ryzyko strat nawet wtedy, gdy zawiedzie pojedynczy podzespół – i to jest właściwy punkt wyjścia do rozmowy o kryteriach wyboru.
Jakie kryteria wziąć pod uwagę przy zakupie zamrażarki niskotemperaturowej?
Szczegółowe specyfikacje techniczne zamrażarek niskotemperaturowych potrafią być rozbudowane, ale można wyróżnić kilka parametrów decydujących o realnej użyteczności urządzenia w codziennej pracy laboratorium.
Pojemność
Pojemność to pierwszy i najważniejszy aspekt funkcjonalny, więc od niej należy rozpocząć proces decyzyjny. Na rynku dostępne są przeróżne modele zamrażarek – od ultrakompaktowych urządzeń mieszczących jedno lub maksymalnie kilka standardowych pudełek kriogenicznych, aż po duże szafy o pojemności 800–900 litrów zdolne do przechowania dziesiątek tysięcy próbek. Zawsze zalecamy dokładną analizę potrzeb – często warto od razu zdecydować się na nieco większą komorę, która zabezpieczy nie tylko bieżące wymagania, ale również najbliższą przyszłość.
Budowa układu chłodzenia
Układ chłodzenia to kluczowy zespół elementów odpowiadający za funkcjonowanie urządzenia i odbieranie ciepła od materiałów umieszczonych wewnątrz komory. To najistotniejszy parametr z punktu widzenia warunków przechowywania i bezpieczeństwa próbek, a jego awaria jest zazwyczaj najpoważniejsza w skutkach.
Większość urządzeń na rynku wyposażona jest w tzw. układy kaskadowe, w których znajdują się dwie sprężarki (kompresory czynnika chłodniczego). Każda z nich ma nieco inne zadanie i każda musi sprawnie je realizować, aby zamrażarka była w stanie osiągnąć i utrzymać odpowiednio niską temperaturę. Ponieważ w kaskadzie sprężarki pracują szeregowo, uszkodzenie którejkolwiek z nich upośledza działanie całego urządzenia. Konstrukcje kaskadowe były wykorzystywane przez lata i nadal są niezwykle popularne, a przy tym tańsze w produkcji.
Rozwiązaniem stosowanym w zamrażarkach wyższej klasy są podwójne układy chłodzenia (często spotykane nazwy handlowe to Dual Cooling, Dual Cool, Twin Cool itp.). Technologię tę spopularyzowała firma SANYO (obecnie PHCbi) oraz jej zamrażarki z linii VX. W konstrukcjach tego rodzaju funkcjonują dwa całkowicie oddzielne systemy, każdy z własną sprężarką. W normalnych warunkach pracują one równolegle, ale w razie uszkodzenia jednej z nich – druga sprawna sprężarka jest w stanie samodzielnie utrzymać odpowiednią temperaturę roboczą poniżej -70°C i zapewnić czas na zabezpieczenie próbek. Dla próbek o wysokiej wartości naukowej lub klinicznej to praktycznie obowiązkowy standard.
Zakres i stabilność temperatury
Dla większości materiału biologicznego umowną granicą bezpiecznego, długoterminowego przechowywania jest temperatura około -70°C. Poniżej niej reakcje enzymatyczne i procesy degradacji biochemicznej spowalniają na tyle, że próbki zachowują swoje właściwości nawet przez lata, a nie tygodnie czy miesiące. To dlatego standardem wyposażenia laboratoriów stały się zamrażarki osiągające temperatury od -80°C do -86°C, dając wyraźny zapas poniżej wymaganego poziomu.
Jednakże najniższa temperatura osiągana przez urządzenie nie może być analizowana w oderwaniu od pozostałych, powiązanych z nią parametrów. Istotniejsza od samej wartości minimalnej bywa jednorodność temperatury wewnątrz komory, czyli zdolność do utrzymywania i stabilizowania temperatury w całej przestrzeni użytkowej. Pomiędzy górną a dolną częścią wnętrza potrafią występować różnice rzędu kilku stopni, a w przypadku skrajnych punktów półek gorszych konstrukcji – nawet kilkunastu.
Izolacja i drzwi wewnętrzne
Różnica temperatur pomiędzy otoczeniem a wnętrzem zamrażarki niskotemperaturowej sięga zazwyczaj 100°C, więc niezbędne jest zastosowanie odpowiednich materiałów izolacyjnych wpływających na grubość ścian obudowy.
Podstawowym materiałem izolacyjnym jest w tym przypadku sztywna pianka poliuretanowa (PUF). Najbardziej zaawansowane serie produktowe oprócz poliuretanu wykorzystują panele próżniowe (VIP – Vacuum Insulation Panel) pozwalające wyraźnie zmniejszyć grubość zastosowanej izolacji bez negatywnego wpływu na jej skuteczność. Konstrukcje najlepszych producentów oferują zysk nawet 30% pojemności roboczej przy niezmienionych gabarytach zewnętrznych urządzenia.
Zazwyczaj zamrażarki niskotemperaturowe wyposażone są również w dodatkowe drzwi wewnętrzne, które ograniczają utratę zimnego powietrza przy otwartej komorze. Należy jednak wziąć pod uwagę, że w konstrukcji tych drzwi potrafią występować ogromne różnice. Warto wybrać produkt, w którym drzwi wykonane są z odpowiedniej jakości materiałów, są odpowiednio sztywne, posiadają niezbędne uszczelnienia i solidny mechanizm zamknięcia gwarantujący właściwy docisk uszczelek.
Zużycie energii
Typowa zamrażarka niskotemperaturowa -86°C pracuje w laboratorium bez przerwy, 365 dni w roku, więc już różnica kilku kilowatogodzin (kWh) na dobę przekłada się w skali dekady na tysiące złotych.
W celu ograniczenia kosztów energii elektrycznej należy zwrócić uwagę na zastosowane przez producenta komponenty zapewniające większą energooszczędność. Wśród nich szczególnie istotne są kompresory inwerterowe. Standardowa sprężarka pracuje z mocą 100% lub pozostaje wyłączona, natomiast kompresor inwerterowy płynnie reguluje prędkość działania i dopasowuje dostarczaną wydajność do bieżącego zapotrzebowania (większą, gdy trzeba schłodzić komorę po otwarciu drzwi, lub mniejszą, gdy zamrażarka znajduje się w stanie ustabilizowanym).
Wprowadzane sukcesywnie przepisy dotyczące ochrony środowiska wymusiły na producentach przejście na naturalne, węglowodorowe czynniki chłodnicze (HC), które oprócz korzyści w zakresie zużycia energii elektrycznej cechują się także niskimi współczynnikami tworzenia efektu cieplarnianego (GWP).
Panel sterowania
Obecnym standardem są kolorowe, dotykowe wyświetlacze LCD pozwalające na wyświetlenie znacznie bogatszego zestawu informacji w porównaniu ze stosowanymi w prostszych urządzeniach symbolicznymi wyświetlaczami LED.
Istotne różnice zachodzą natomiast w zakresie funkcji oferowanych przez dany sterownik, wyświetlanych informacji oraz ogólnej czytelności i intuicyjności obsługi. Przykładowo w najnowszej generacji paneli kontrolnych stosowanych przez markę PHCbi użytkownik może na jednym ekranie odczytać nie tylko kluczowe dane o temperaturze aktualnej i ustawionej, ale również datę, godzinę, temperaturę otoczenia, stan różnych komponentów oraz ogólny stan urządzenia, a w sytuacji wymagającej uwagi zapoznać się z bogatym opisem tekstowym pomagającym w podjęciu adekwatnych działań.
Bezpieczny dostęp do próbek
Standardowym komponentem, który ogranicza osobom postronnym możliwość otwarcia drzwi zamrażarki i pobrania przechowywanego w niej materiału, jest fizyczny zamek na klucz (wbudowany w uchwyt drzwi lub znajdujący się w jego pobliżu).
W laboratoriach z rozszerzonymi procedurami bezpieczeństwa warto zdecydować się na bardziej kompleksową kontrolę dostępu uwzględniającą zamki elektroniczne otwierane hasłem lub indywidualną kartą zbliżeniową. W najnowszych modelach zamrażarek -86°C marki PHCbi istnieje również możliwość zaimplementowania metody biometrycznej, która przy wykorzystaniu kamery identyfikującej twarz użytkownika pozwala na bieżąco śledzić i rejestrować osoby otwierające urządzenie.
Metody monitoringu parametrów i alarmowanie
Nowoczesna zamrażarka powinna informować użytkownika o wszelkich odchyleniach temperatury lub innych parametrów, otwarciu drzwi na zbyt długi czas, awarii zasilania czy przegrzewaniu i usterkach istotnych komponentów – zanim drobny problem stanie się nieodwracalny w skutkach.
Praktyczne znaczenie ma zatem zdolność do trwałego rejestrowania parametrów, historii występujących stanów awaryjnych oraz wszelkie systemy alarmowe informujące o sytuacjach wymagających uwagi użytkownika. Powszechnie stosowanym standardem są alarmowe sygnały wizualne i dźwiękowe oraz styki bezpotencjałowe NO/NC umożliwiające podłączenie zamrażarki do systemu BMS w budynku.
W najnowszych modelach urządzeń producenci poszli o krok dalej, wprowadzając rozwiązania umożliwiające eksport danych przez port USB, odczyt i zapis danych przy wykorzystaniu uniwersalnych protokołów komunikacji (np. MODBUS) czy kompleksowe systemy monitorowania pracy współdziałające z dedykowanym oprogramowaniem lub gromadzące dane w chmurze. Każdy taki element ułatwia eksploatację urządzenia – szczególnie w środowiskach regulowanych, gdzie wymagana jest np. dokumentacja zgodna z Aneksem 11 do GMP lub 21 CFR Part 11.
Jak dobrać zamrażarkę w zależności od zastosowania w laboratorium?
Dobór zamrażarki nie powinien zaczynać się od modelu, tylko od odpowiedzi na pytanie: co dokładnie i w jakich warunkach ma być przechowywane? Biobank, szpital, instytut naukowy czy firma farmaceutyczna mają zupełnie inne priorytety, mimo że wszyscy potrzebują temperatury rzędu -80°C.
- Dla biobanków i dużych repozytoriów kluczowa będzie maksymalna pojemność uzyskana na danej powierzchni, jednorodność temperatury przy pełnym załadunku oraz podwójny układ chłodzenia ograniczający konsekwencje ewentualnej awarii sprężarki.
- Dla laboratoriów naukowych i diagnostycznych, gdzie liczy się szybki, częsty dostęp do pojedynczych próbek, istotniejsze będą ergonomia, szybki powrót do temperatury nastawy po otwarciu komory czy technologie ograniczające narastanie szronu. W przypadku materiału o wysokiej wartości diagnostycznej lub podlegającego regulacjom dotyczącym kontroli dostępu warto rozważyć elektroniczny zamek z logowaniem operatora.
- Dla laboratoriów farmaceutycznych i produkcyjnych, pracujących w reżimie GMP/GLP, pojawiają się dodatkowe wymagania związane z rejestracją i eksportowaniem danych oraz konieczność wykonania kwalifikacji instalacyjnej, operacyjnej i procesowej (IQ/OQ/PQ) po dostawie urządzenia.
- Dla mniejszych pracowni lub do celów gromadzenia materiału w badaniu klinicznym, gdzie liczy się przede wszystkim budżet i elastyczność, dobrym punktem wyjścia są modele kompaktowe o pojemności ok. 100 litrów, które przede wszystkim zagwarantują niezawodność i stabilność parametrów.
Warto też pamiętać o wersji konstrukcyjnej: modele pionowe (szafowe) ułatwiają organizację próbek na wielu poziomach i lepiej sprawdzają się przy częstym dostępie, natomiast modele poziome (skrzyniowe) zapewniają mniejszą utratę zimnego powietrza przy otwarciu – kosztem wygody załadunku/rozładunku oraz stosunku pojemności do zajmowanej powierzchni.
Jakie zamrażarki wybrać?
Na rynku funkcjonuje wielu producentów sprzętu do przechowywania niskotemperaturowego, ale tylko część z nich to firmy o wieloletnim doświadczeniu i wysokiej specjalizacji. Nie każda marka oferuje też pełne portfolio rozwiązań w różnych pojemnościach oraz poziomach funkcjonalności – od modeli standardowych po zaawansowane, energooszczędne systemy z podwójnym układem chłodzenia i zabezpieczeniami biometrycznymi.
W ofercie SANLAB dostępne są japońskie zamrażarki niskotemperaturowe PHCbi – marki z ponad pięćdziesięcioletnim doświadczeniem w produkcji sprzętu ultraniskotemperaturowego, która od lat wyznacza standardy dla rynku i ma na koncie wiele nowatorskich rozwiązań technologicznych.
Zamrażarki niskotemperaturowe PHCbi obejmują kilka linii dopasowanych do różnych zastosowań:
- serię TwinGuard (VX) – topowe modele z kompletem funkcji i podwójnymi, niezależnymi układami chłodzenia,
- serię VIP (VH) – uniwersalne, optymalnie wyposażone zamrażarki do szerokiego spektrum zastosowań,
- serię FrostLess – konstrukcje zorientowane na ograniczenie narastania szronu.
Warto również zwrócić uwagę na markę Infrico Medcare utworzoną przez jednego z największych producentów urządzeń chłodniczych w Europie i zdobywającą coraz większą popularność dzięki atrakcyjnie wycenionym modelom pokrywającym szeroki zakres pojemności.
W naszej ofercie dostępne są także zamrażarki kriogeniczne -150°C dla materiałów wymagających jeszcze niższych temperatur przechowywania.
Jakie inne aspekty są ważne przy wyborze zamrażarki?
Sama specyfikacja urządzenia to połowa decyzji zakupowej. Zamrażarka niskotemperaturowa pracująca bez przerwy przez dekadę prędzej czy później będzie potrzebować serwisu.
Renoma marki ma tu znaczenie praktyczne, nie tylko wizerunkowe, bowiem producenci z długą historią na rynku ultraniskich temperatur zwykle dysponują lepszą dostępnością części zamiennych i komponentami o sprawdzonej trwałości, co bezpośrednio przekłada się na koszt eksploatacji w całym cyklu życia urządzenia.
Równie ważny jest zakres gwarancji oraz to, co dzieje się po jej wygaśnięciu – czy dostawca oferuje przeglądy techniczne, diagnostykę usterek i naprawy pogwarancyjne, czy klient zostaje sam z problemem po kilku latach.
Sprawdzone usługi serwisowe i naprawy
Firma SANLAB zapewnia pełny serwis zamrażarek niskotemperaturowych obejmujący diagnostykę, naprawy, przeglądy techniczne oraz obsługę zarówno w okresie gwarancyjnym, jak i po jego zakończeniu. Szczegóły dotyczące zakresu usług serwisowych znajdziesz na stronie serwisu SANLAB.
Jak wybrać zamrażarkę niskotemperaturową, która sprawdzi się przez cały cykl życia sprzętu? Zamiast kierować się wyłącznie ceną zakupu, warto policzyć koszt całkowity – energię, serwis, ryzyko utraty próbek – i dopiero na tej podstawie porównywać konkretne modele.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o zamrażarki niskotemperaturowe
1. Jaka jest różnica między zamrażarką -86°C a zamrażarką kriogeniczną -150°C?
Zamrażarki -86°C sprawdzają się przy długoterminowym przechowywaniu większości próbek biologicznych, np. różnego rodzaju tkanek czy wrażliwych szczepionek. Zamrażarki kriogeniczne -150°C powstały jako alternatywa dla przechowywania w ciekłym azocie i stosuje się je tam, gdzie konieczne jest zejście poniżej temperatury -130°C, czyli punktu, poniżej którego woda przechodzi w amorficzny stan szklisty. Na tym poziomie praktycznie ustają dyfuzja i aktywność biologiczna, a także zanika ryzyko rekrystalizacji mogącej uszkadzać błony komórkowe, co powoduje, że są to warunki rekomendowane do przechowywania komórek macierzystych, nasienia, zarodków i innych próbek przeznaczonych do ekstremalnie długich okresów krioprezerwacji.
2. Czy podwójny układ chłodzenia (Dual Cooling) jest konieczny w każdym laboratorium?
Nie zawsze, ale zdecydowanie warto go rozważyć przy przechowywaniu materiału o wysokiej wartości naukowej lub klinicznej, który jest trudny lub niemożliwy do odtworzenia. Dla mniej krytycznych zastosowań konwencjonalny, pojedynczy układ chłodzenia w połączeniu z alarmowaniem zdalnym może być wystarczającym i tańszym rozwiązaniem.
3. Ile energii zużywa zamrażarka niskotemperaturowa?
Parametr zużycia energii zawsze należy rozpatrywać w kontekście pojemności urządzenia, warunków, w jakich pracuje (szczególnie istotna jest tutaj temperatura otoczenia), a także nastawionej temperatury docelowej. Przykładowo najnowocześniejsza i zorientowana na energooszczędność zamrażarka pionowa o pojemności ok. 700 litrów, wyposażona w kompresory inwerterowe, może zużywać jedynie ok. 5–6 kWh na dobę przy nastawie -80°C. W przypadku starszych modeli wartość ta może sięgać nawet kilkunastu kWh, a więc różnice mogą być znaczne.
4. Jak często trzeba serwisować zamrażarkę niskotemperaturową?
W celu utrzymania urządzenia w optymalnym stanie dobrą i zalecaną praktyką są regularne przeglądy techniczne wykonywane nie rzadziej niż raz w roku, obejmujące m.in. kontrolę uszczelek i filtrów, ocenę zużycia komponentów mechanicznych, rekomendacje wymiany elementów eksploatacyjnych (np. silników wentylatorów i baterii zasilających systemy alarmowe) oraz kalibrację czujników temperatury. Właściwie eksploatowana, regularnie konserwowana i serwisowana zamrażarka renomowanego producenta powinna być w stanie przepracować ok. 10–15 lat bez konieczności wykonywania poważnych napraw wymagających przestoju.
5. Jak zabezpieczyć zamrażarkę niskotemperaturową na wypadek awarii lub zaniku napięcia?
Wzrost temperatury w komorze zamrażarki może nastąpić przede wszystkim wskutek usterki któregoś z komponentów (np. sprężarki) lub wskutek tymczasowej przerwy w dopływie energii elektrycznej. Jeśli drzwi nie zostaną otwarte, zamrożone wnętrze utrzyma jeszcze bezpieczną temperaturę przez parę godzin, ale po tym czasie niezbędne będzie przeniesienie próbek w celu ochrony przed degradacją.
Polecanym rozwiązaniem wydłużającym czas na reakcję i zabezpieczenie materiału jest system chłodzenia awaryjnego wykorzystujący dwutlenek węgla (tzw. CO2 backup). Jest to zasilany bateryjnie komponent, który w razie wykrycia wzrostu temperatury wstrzykuje do komory ciekły CO2 pobierany z butli syfonowej ustawionej w pobliżu zamrażarki. W zależności od pojemności komory system zapewnia utrzymanie temperatury poniżej -70°C nawet do kilkunastu godzin.
Należy przy tym wspomnieć o zamrażarkach z podwójnym układem chłodzenia (np. modele Dual Cooling), w których awaria jednej ze sprężarek lub kluczowego elementu jednego z układów nie powoduje utraty zdolności do utrzymania bezpiecznej dla próbek temperatury mrożenia. Takie urządzenie nadal będzie podatne na zaniki napięcia.
6. Czy zamrażarkę niskotemperaturową można zabezpieczyć systemem UPS?
Technicznie jest to wykonalne, ale nie zalecamy takiego rozwiązania. Wysokie zapotrzebowanie urządzenia na energię elektryczną oraz impuls pojawiający się w trakcie uruchamiania kompresorów (tzw. ciężki start) powodują, że konieczne jest zastosowanie odpowiednio wydajnych zasilaczy i akumulatorów o dużej pojemności. Taki system będzie charakteryzował się wysokimi kosztami zakupu, znacznymi gabarytami i wagą.
7. Jaka pojemność zamrażarki będzie odpowiednia dla mojego laboratorium?
To zależy od liczby przechowywanych pudełek 2-calowych i przewidywanego wzrostu zbioru w najbliższych latach. Zamiast kupować urządzenie dokładnie pod obecne potrzeby, warto zostawić zapas pojemności – w praktyce łatwiej i taniej jest kupić od razu większy model niż dokupować drugą zamrażarkę po roku czy dwóch.
8. Czym różnią się modele pionowe (szafowe) od poziomych (skrzyniowych)?
Modele szafowe ułatwiają organizację próbek na wielu półkach i szybszy dostęp do konkretnego materiału – stanowią one zdecydowaną większość w portfolio producentów, a klienci kupują je najchętniej. Modele skrzyniowe cechują się nieco gorszą ergonomią obsługi i większą zajmowaną powierzchnią w relacji do pojemności użytkowej, ale zapewniają mniejszą utratę zimna przy otwarciu pokrywy, mieszczą nietypowe przedmioty (np. o znacznej długości, co bywa istotne w zastosowaniach przemysłowych), a także łatwiej wykorzystać je jako bazę w projektach uwzględniających automatyzację pobierania próbek z zastosowaniem robotyki.
9. Czy zamrażarka niskotemperaturowa wymaga specjalnego pomieszczenia lub zasilania?
Praktycznie wszystkie wolnostojące, seryjne konstrukcje dostępne na rynku zasilane są ze zwykłego gniazda 230 V / 50 Hz. Ponieważ urządzenie w trakcie pracy emituje znaczne ilości energii cieplnej, zaleca się, aby pomieszczenie było wyposażone w odpowiedni system klimatyzacji zdolny do utrzymania temperatury otoczenia na optymalnym poziomie – szczególnie jeżeli pracuje w nim więcej niż jedna zamrażarka. Niektórzy producenci oferują modele, w których ciepło odbierane jest przez wodę cyrkulującą w specjalnie przygotowanym obiegu w budynku. Są to rozwiązania gwarantujące szereg korzyści (mniej ciepła oddawanego do pomieszczenia, mniejsze obciążenie klimatyzacji), ale wymagające odpowiedniego projektu.
10. Jakich czynności konserwacyjnych wymaga zamrażarka -86°C?
Rutynowe czynności konserwacyjne wykonywane przez użytkownika zasadniczo ograniczają się do czyszczenia filtra powietrza (ok. raz w miesiącu lub w zależności od potrzeb) oraz usuwania szronu z drzwi wewnętrznych i okolic uszczelnień (szczególnie gdy jego zbyt duża ilość uniemożliwia poprawne przyleganie uszczelek lub domknięcie drzwi). Na rynku dostępne są również specjalnie zaprojektowane modele całkowicie pozbawione filtra powietrza.
11. Ile kosztuje naprawa zamrażarki?
Zależy to oczywiście od charakteru usterki, części, które należy wymienić, oraz nakładu pracy serwisu wymaganego do przeprowadzenia procedury naprawczej. W przypadku urządzeń z poważnie uszkodzonym układem chłodzenia, w którym wymagana jest wymiana jednej lub obydwu sprężarek wykonywana w specjalistycznym warsztacie, koszt może sięgnąć kilkunastu tysięcy złotych. W takich sytuacjach – tym bardziej jeżeli urządzenie ma już swoje lata – zasadne jest rozważenie zakupu nowej zamrażarki z aktualnej oferty rynkowej.
